Als de afhankelijkheid van de besluiten van anderen begint te knagen, hakt Ronald Gram de knoop door. Vijftien jaar geleden richtte hij samen met goede vriend en collega Ad Rabenort adviesbureau Covalent op. Ronald stapt in met een visie die sindsdien onveranderd is gebleven: “Ik wil een schakel vormen tussen IT, met name industriële automatisering, en bedrijfseconomische doelstellingen. De rol van industriële automatisering is belangrijk, maar vaak heeft het management maar een vaag begrip van de inhoud.“

Ronald Gram, partner en oprichter van Covalent, komt uit een ondernemersfamilie. “Mijn vader was zelfstandige. Ik vroeg mij al langere tijd af of het niet eens tijd werd om mij eigen bedrijf te beginnen. Ik ben geen geboren ondernemer, dan begin je met 10 jaar limonade te verkopen en heb je met 20e je eerste miljoen op de bank staan. Dat zat er bij mij niet in. Maar het ondernemen zat toch in mijn bloed. Bovendien spraken Ad en ik er al jaren over en ik werd 45 jaar. Het was nu of nooit. ”

Gram bekleedt diverse managementfuncties. Zo is hij directeur bij een softwarebedrijf, manager, consultant en directeur technische automatisering. Maar de afhankelijk van besluiten van anderen begint te knagen. “Op een bepaald moment dacht ik; ik kan dit zelf beter. Het bedrijf waar ik werkte leverde te weinig concrete bijdrage aan verbetering van bedrijfsprocessen en resultaten van klanten. Bovendien was het bedrijfseconomisch het niet goed ingericht. Zo was het op de afdeling waar ik directeur was geen doelstelling dat er winst gemaakt werd. Dat frustreerde mij en versnelde de beslissing om voor mezelf te beginnen. “

Publieke opdrachtgevers

Gram is als adviseur voornamelijk actief op sleutelposities op bestuurlijk en politiek niveau en adviseert opdrachtgevers met publieke verantwoordelijkheden. Dat laatste is een primaire drijfveer. “Publieke opdrachtgevers geven belastinggeld uit. Met dat geld moet zorgvuldig omgegaan worden. Bestuurders moeten daarover verantwoording afleggen en daarin spelen wij een kleine, maar relevante rol. Ik heb op vele niveaus tot aan de minister en Tweede Kamer mogen adviseren.“

Gram ziet de focus binnen infrastructurele projecten in de afgelopen 15 jaar veranderen. Verwachtingen worden complexer en het IT gehalte neemt toe. Bij de Betuweroute lag de focus op het bereiken van doelen en werd er gekeken op welke manier techniek dat kon ondersteunen. Nu kijkt een opdrachtgever vooral naar hoe hij verantwoording kan afleggen. Dat veranderde de doelstelling van de opdrachtgever; projecten werden, naast een technische aangelegenheid, vooral een bestuurlijke aangelegenheid. “Bestuurlijke vragen kun je moeilijk vastgrijpen. Je kunt in 10 minuten meer vragen stellen dan een techneut in een jaar met oplossingen kan beantwoorden. Je gaat van ‘hoe zorg ik voor goede ventilatie?’ naar ‘hoe bewijzen we dat de tunnel rookvrij blijft?’.”

Projecten de mist in

Parralel loopt de ontwikkeling dat opdrachtgevers de technische expertise buiten de deur plaatsten en daar ook weer moesten opzoeken. De markt krijgt hierdoor een veel grotere verantwoordelijkheid met betrekking tot oplossingen, bouwen, onderhouden en financieren. “Dat is prima, als de opdrachtgever en markt precies weten wat ze van elkaar verwachten. Maar dat was niet zo.” De opdrachtnemer werd belast met zowel de uitvoering als de bewijsvoering voor het verantwoordelijkheidsvraagstuk. Deze ontwikkeling zette de branche op z’n kop. Gram: “Projecten gingen de mist in, opdrachtnemers kwamen financieel in zwaar weer terecht. De komst van de Landelijke Tunnelstandaard zorgde voor helderheid en reduceerde onzekerheden. Het wordt kalmer, al hebben we het einde nog niet gezien. En voor bruggen en sluizen hebben we de weg nog te gaan.“

Witte raaf

De eigenschappen die nodig zijn in het vakgebied, zijn volgens Gram universeel. De drive om tot goede resultaten te komen, knelpunten kunnen voorkomen, doorzien en doorbreken en strategisch inzicht hebben: zien welke kant het op gaat en of je moet bijsturen. Toch lijkt de belangrijkste eigenschap niet zo universeel, zeker in een door techneuten gedomineerd domein; het kunnen verbinden van mensen en hun belangen. “Mijn werk is 70% mens gedreven, het draait om samenwerken en communiceren. Technische mensen denken in technische oplossingen. Ik benader situaties vanuit de mensen, niet vanuit de techniek. Wie is er betrokken en waarom zouden zij dit als knelpunt ervaren? Techniek is geen doel op zich, het is een middel om een doel te bereiken. Ik kan de rol van techniek in de juiste bedrijfseconomische en bestuurlijke context zien.”

Deze manier van werken maakt Gram vaak een witte raaf. Ook hier duikt zijn nuchtere levenshouding op. “Als je een bedrijf hebt dat witte raven verkoopt en ze zijn op, dan heb je een probleem. Maar dat doen wij niet. Iedereen is vervangbaar. Wat ik mij afvraag is hoe wij mensen aan ons kunnen verbinden die onze interesse en passie delen. Meestal zijn dat geen doorsnee werknemers. Dat hoeft ook niet. Als we maar interessant genoeg zijn als werkgever.”

Bewonderingswaardig

Onder de indruk is Gram niet zo snel. Een onderscheiding voelt veel te bedacht. In de spotlights staan, zoals met dit interview, hoeft van hem niet zo nodig. Trots is hij wel; op de bijdrage van Covalent aan de Landelijke Tunnelstandaard (LTS), welke volgens hem op maatschappelijk niveau iets teweeg heeft gebracht. Bewondering heeft Gram voor een aantal programmadirecteuren waarmee hij samenwerkte in grote infrastructurele projecten. ‘”Ik heb gezien dat deze projecten, ondanks hun complexiteit, tot een goed einde te brengen zijn. Dat houdt onder meer verband met het vermogen om te delegeren. Veel mensen, ook ikzelf, hebben de neiging om, als een project moeilijk loopt, zelf meer tijd te investeren. Om het voor elkaar te krijgen, zonder alles zelf in handen te houden, dat is professioneel gezien bewonderingswaardig. Daarvoor moet je hoofd- en bijzaken scheiden, de juiste mensen om je heen verzamelen en problemen voorkomen.”

Gram streeft naar erkenning als expert in het vakgebied. Hij wil Covalent nog sterker als een expertisecentrum op het gebied van tunnels en complexe infra op de kaart zetten. “Ik streef naar perfectie, we worden in de markt al gekend en erkend als dé partij op deze vlakken, door opdrachtgevers en uitvoerende mensen. Maar dat kan nog veel beter. Door kennis en ervaring uit te wisselen en door het uitbreiden van ons netwerk en onze expertise.”

Ronald Gram is oprichter en partner van Covalent. Hij studeerde Weg- en waterbouwkunde aan de Haagse Hogeschool. Ronald is in diverse rollen betrokken geweest bij de Betuweroute, tunnels A73, Rotterdamsebaan, Amsterdamsewegtunnels en de Noord-Zuidlijn. Momenteel is hij regisseur wisselbaan bij het project SAA. Ronald verruilt Nederland, samen met zijn vrouw, regelmatig voor het zonnige Spanje. Hij fiets in een velomobiel, zeilt en is liefhebber van opera en klassieke muziek.