BIM voor beheer en onderhoud

2016- heden BIM, het Bouwwerkinformatiemodel, faciliteert een werkomgeving waarin integraal wordt samengewerkt door verschillende disciplines in de bouwsector. BIM wordt op dit moment voornamelijk in de ontwerp- en realisatiefase gebruikt, terwijl de grootste potentiele besparing verborgen zit in de fase Beheer en Onderhoud (B&O). Covalent is daarom een onderzoek gestart naar de implementatie van BIM in de B&O fase.

Het Bouwwerkinformatiemodel (BIM) is een model waarin integraal wordt samengewerkt door verschillende disciplines in de bouwsector. Informatie over een bestaande of geplande asset wordt door de betrokken partijen als architect, installateur, aannemer en beheerder, in één model aan elkaar gekoppeld. Het model voorziet in een logische structurering van de informatie. Uit de wijze waarop de informatie aan de objecten, zoals kunstwerken, gebouwen en wegen, wordt gekoppeld, ontstaat een modelmatige weergave van de asset.

De kracht van bouwen met BIM is de mogelijkheid om integraal te samenwerken. Door verbeterde communicatie en informatieoverdracht kunnen beslissingen direct op elkaar afgestemd worden. Dit resulteert in minder (faal)kosten. BIM wordt op dit moment voornamelijk in de ontwerp- en realisatiefase gebruikt. De grootste potentiele besparingen voor asset owners zijn echter te behalen in de fase B&O. Ongeveer 75% van de totale levenscycluskosten worden immers gemaakt in deze fase. Een belangrijke voorwaarde om van BIM te kunnen profiteren, is begrip van de manier waarop BIM ingezet kan worden om asset management optimaal te ondersteunen. Dat vraagt om een uitvoerige analyse: welke informatie is er nodig om BIM gedurende de gehele levenscyclus van een asset te gebruiken?

Beheer en onderhoud

De grootste uitdaging voor het gebruik van BIM bij asset management is het bepalen van de relevante informatie voor dit proces en het integreren van deze informatie in het BIM model dat is overgedragen vanuit de ontwerp- en realisatiefase. Gegevens komen niet vanzelf in de database. Het begint met een heldere visie op het voeren van regie en beheer & onderhoud, op strategisch, tactisch en operationeel niveau. Tot nu toe ontbreekt zo’n visie op proces en organisatie van B&O in BIM. Een complicerende factor bij het opstellen van deze visie is dat B&O processen vaak uitbesteed zijn in verschillende contracten. Waar stopt de regie van de asset owner en waar begint het B&O proces van de aannemer? Als deze vraag kan worden beantwoord, wordt ook duidelijk welke informatie in een BIM model door wie moet worden onderhouden en gebruikt.

Deze vraag is herkenbaar voor de grootste vastgoedeigenaar in Nederland: het Rijksvastgoedbedrijf (RVB). Voor het Rijksvastgoedbedrijf was de mate van detail bij registratie van over vastgoed telkens een belangrijke afweging bij het inrichten van hun asset managementsysteem Condor. Waar het RVB de data van haar assets in 2003 koppelde aan een 1800-delige gebouw-decompositie werd dit in de loop der jaren teruggebracht naar een, voor hun asset management proces optimale, 132-delige decompositie. Door de herinrichting van asset management is een besparing gerealiseerd van 20% op de jaarlijkse onderhoudskosten en 60% op de loonkosten. Voor het indikken van deze grote hoeveelheid gegevens is het belangrijk geweest om het perspectief vast te stellen, anders gezegd: het hoogste doel van asset management voor het RVB. Door een sterke visie op het voeren van regie op vastgoedbeheer werd het mogelijk om de diversiteit van gegevens te verminderen tot de informatie die écht nodig is.

Methodiek asset management met BIM

Covalent onderzoekt het organiseren van regie op B&O in BIM met als doel een methodiek te beschrijven waarmee informatie uit het BIM kan worden gebruikt om de informatiebehoefte voor asset management te faciliteren. Daarnaast werken we aan een visie en werkwijze voor het indikken van de bestaande informatie uit een BIM model van de ontwerp- en realisatiefase, die hiervoor nodig is. Het onderzoek is gericht op het vastgoed- en infradomein. De toepassing wordt in eerste instantie gerealiseerd in het vastgoeddomein. Het beheer van complexe infrastructurele objecten is, bijvoorbeeld met het oog op kritieke veiligheidsfuncties, interessant en kent overeenkomsten met het vastgoeddomein als het gaat om het verzamelen van informatie voor B&O. Echter, in het infradomein ontbreekt vooralsnog de samenhangende visie op regie van het vastgoeddomein. Covalent richt zich in de infra daarom met name op visievorming bij asset owners.